Cada vez que vexo nas noticias as familias ou profesorado dun centro protestar porque "tiveron" que xuntar 2 aulas, revólvome¨; non hai cousa que peor ature que a confusión interesada e a falta de claridade, pois con esas protestas deslizan implícitamente a mensaxe de que o multigrao é perxudicial, é un atraso propio das escolas rurais, as sempre perxudicadas... Qué ignorancia, nada máis lonxe da relidade.
Imos por partes. A protesta é lexítima en tanto en canto a ese cole lle suprimiron un docente. Onde antes había 10 crianzas por docente agora hai 20. Ahí está o problema, O centro aproveita a forza das familias para presionar á Consellería pero non informa convintemente de que en realidade o problema non é mesturar, o problema é que temos un docente menos no centro, e efectivamente é un problema, os recortes nas plantillas dos centros son voraces e precarizan gravemente a atención ao alumnado, quen máis o resinte é o alumnado con necesidades especiais, todos sabemos das mobilizaciósn recentes deste ano.
Pero non perdamos o foco, eu quería falar do multigrao, das súas bondades, quería reivindicalo como unha organización escolar óptima, e quería explicarme ben, a ver se dou feito.
A cotío escoitamos que o multigrao favorece aos máis pequenos/as-e é obvio e moi visible que é así- pero perxudica aos maiores, Os maiores pulan dos pequenos pero os pequenos son unha rémora para o avance dos maiores, FALSO.
O multigrao representa un valor pedagóxico baseado na heteroxeneidade e por tanto na atención individualizada, pois non cae no erro de supoñer un único nivel. O multigrao parte da aceptación dunha diversidade na que cada quen aporta según a súa capacidade e vocación e asimesmo recibe según a súa necesidade. O multigrao tamén racha coa idea de que é o profe quen dá e o alumnado quen recibe, pois neste sistema, sen ignorar o protagonismo incontestable do docente, todos damos e recibimos, e atopamos aproveitamento nas dúas accións.
O grupo homoxéneo é especialmente inxusto e absurdo nos primeiros nos de escolarización onde separamos crianzas que naceron cun día de diferencia só por facelo en distintos anos (31/12 e 01/01), a esas 2 crianzas se lles asignan e supoñen diferentes niveis evolutivos e diferentes obxectivos curriculares. É delirante. Nos tres anos que dura a etapa infantil prodúcese ese desaxuste tres veces. Se traballamos con idades misturadas e aceptamos que inicien a escolarización, se a conciliación familiar o permite, cando teñan a madurez adecuada, ese desaxuste producirase cando entren en primaria, só unha vez.
E se, cando entran a primaria tiveran 2 ou 3 anos de marxe para acadar os obxectivos, cada crianza podería avanzar a un ritmo orgánico que supuxera menos presión para todos. E digo UN ritmo pero quero dicir MOITOS ritmos, pois os nosos intereses, vocacións e competencia sondiferentes para as diferentes materias escolares, pois asi será tamén diferentes os nosos ritmos de aprendizaxe.
E ademáis, e ahí ven o cerne da cuestión, o multigrao favorece a colaboración entre o alumnado, un alumnos pode axudar a outro, independentemente de que sexan maiores ou menores, na aula multigrao, o estigma da idade queda máis diluída e emerxen as habilidade, competencias, vocacións e intereses que se manifestan, pode que en certo modo asociado á idade pero non dun xeito tan ríxido como establece o agrupamento homoxéneo. Que a estrutura da aula considere e favoreza a aprendizaxe entre iguais pon sobre a mesa a idea de que todos podemos aprender de todos, que todos somos competentes en algo, que todos podemos ofrecer axuda, e que todos precisamos axuda dos demáis, e eis unha mensaxe dun valor incalculable, imposible de transmitir nunha lección, e unha mensaxe que penetra en nós sen nomeala e que ten un alcance moi significativo a nivel de empatía, socializaicón e convivencia, porque estamos acompañando o crecemento de seres humanos que van a convivir, e que a convivencia e a relación social conforman unha gran parte de nós como persoas.
Pero iso non é todo, por se alguén desconfía, por se lle parece que a cuestión da empatía das ensinanzas que nos deixa o ser útil a alguén ou que alguén faga algo por nós, non lle parezan importantes ou propias da escola e pida probas no ámbito académico imos entón a abordar esta outra dimensión: O multigrao favorece ao que ensina porque o pon de frente ao corpes de coñecementos que, para poder transmitilo a outro, ten que manipular mentalmente, e nesa manipulación aprende a aprender. Son as habilidades metacognitivas. O alumno-tutor identifícase coa capiacidade de sí mesmo para comprender a forma en que reflexiona e aprende, de xeito que, tendo comprendido este proceso pode aplicar ese coñecemento sobre sí mesmo co fin de obter mellores resulltados de aprendizaxe e axudar aos seu compañeiros de aula a que tamén os obteñan (1).
Comprender e tomar conciencia do que lle acontece ao outro permite facer propostas positivas para a resolución de conflitos e incrementar os niveis de empatía, o alumnado síntenes máis cómodos , máis acompañados, teñen rutas de comunicación abertasentre eles que poden favorecer aconvivencia e evitar o aillamento.
Así o valor do multigrao radica en recoñecer a diversidade, e por tanto favorecer a atención personalizada, e facilitar a metodoloxía participativa, éstas son as bases dunha escola activa, moderna, eficaz e con altos niveis de éxito académico. pero...por que´non se implementa o multigrao máis que nalguns centros rurais da etapa infantil?
Porque sempre foi así ( o quealcanza a nosa memoria, porque non, non sempre foi así)
Porque a nivel organizativo é máis fácil (o loxístico por riba do pedagóxico, outra vez)
Porque ninguén non aprendeu a traballar en multigrao. Non está no currículum do grao de mestre
Porque non temos tempo para pensar sobre a nosa acción docente e impulsar cambios profundos e significativos (sen implicación económica, ollo!!)
Eu imaxino unha aula onde convivan crianzas de , por caso, 6, 7 e 8 anos, onde cada ano entren algúns nenos novos pero o resto xa sabe as rutinas, así nos primeiros meses amestra axuda aos novos a adaptarse, coousa que non lles custa pois imitan aos maiores, tal como fan os irmáns entres sí. A medida que avanza o curso a mestra vaise centrando nos maiores que son os que que terán que mostrar que alcanzaron os obxectivos e así cambiar de nivel. Pero o proceso completo dura tres anos, suficiente como para poder respectar os ritmos individuais.
Iso para as matrias troncais ou digamos imprescindibles; matemáticas, lingua, coñecemento do medio, historia, un currículo mínimo para que as crianzas se desenvolvan no mundo real. E durante algunhas horas do día a mestura pode mesmo incluír crianzas doutros niveis, por exemplo para a aprendizaxe doutras materias "secundarias" se se me permite, como teatro, arte, música, deportes...materias nas que cada neno se apuntaría según os intereses propios, organizando obradoiros de un 3 ou 4 mesese de duración que facilitara ás crianzas o contacto con diveresidade de disciplinas (as que adoitan acudir en tempo extraescolar) e descubrir así novas vocacións e intereses, promover a socializción cruzada, que nos habilita para relacionarnos mellor e desatar posibles bloqueos interpersoais na aula propia.
En fin, propostas e anceios que quedan no aire, aquí torpemente expostas coa vocación de que algún día se materialien en medidas concretas, non é dificil, non precisamos cambiar a lei nen dotación económica extra, só darlle unha volta á organización do Centro, so precisamos un equipo directivo decidido e valente, disposto a traballar duro para executar e explicar o cambio.
Pero de momento confórmome con que cando escoitemosa noticia de que un centro vese na obriga de xuntar 2 idades namesma aulal, saibamos diferencia o verdadero problema (1 profe menos) do que finalmente pode ser un avance: A aula multigrao
E qué pasaría se unha parte do horario escolar abríramos aínda máis a trama e distribuíramos ás crianzas segun os seus....intereses, vocacións, realizando porxectos de traballo que os conectara coa realidade na qeu viven dun xeito activoe socialmente participativo?
Pasaría qeu habería que cambiar o chip e non sustarse da ameaza de desorde, separar por ano cronolóxico é o máis práctico a primeira vista pero non é o máis eficaz nen o mís respectuoso, non se consiguen mellores resultados,á visa está o noso sitema educativo é un fracaso, érao cando estudiamos nos, nos 80 e segue a ser, crianzas desmotivadas que só aprenden para vomitar nun exame, crianzas abandonadas emocionalmente no espazo escolr senque os profes se fagan cargo da situaicón de convivencia, crianzas que se convirten en adultos e descubren que en tanto asno de ecola non aprenderon praticamente nada.
o multigrao obviamente non solucionaría todos os problemas do sistema educativo, pero é unhamedida que se pode executar sen precisar cmbiar ningunha lei nen invertir diñeiro (hai é onde doe), por iso insisto tanto
O multigrao en realidade é un concepto asociado a unha escola imperfecta, incompleta, por iso as familias portestan, nada máis lonxeda relidade,








.jpg)

.jpg)




.jpg)




.jpg)







.jpg)
