As Rutinas da Escola 1/4

Comezo esta publicación cunha cita de André Stern, fillo do gran Arno Stern, investigador y pedagogo, precursor da Educación Creadora, unha proposta que busca despertar a motivación interna que todos/as temos para crear, deseñar, modificar ou
construir cousas. 

o multigrao en toda a etapa obligatoria

Cada vez que vexo nas noticias as familias ou profesorado dun centro protestar porque "tiveron" que
xuntar 2 aulas, revólvome¨; non hai cousa que peor ature que a confusión interesada e a falta de claridade, pois con esas protestas deslizan implícitamente a mensaxe de que o multigrao é perxudicial, é un atraso propio das escolas rurais, as sempre perxudicadas... Qué ignorancia, nada máis lonxe da relidade.

Imos por partes. A protesta é lexítima en tanto en canto a ese cole lle suprimiron un docente. Onde antes había 10 crianzas por docente agora hai 20. Ahí está o problema,  O centro aproveita a forza das familias para presionar á Consellería pero non informa convintemente de que en realidade o problema non é mesturar, o problema é que temos un docente menos no centro, e efectivamente é un problema, os recortes nas plantillas dos centros son  voraces e precarizan

Portas Abertas na EEI Taboexa (Xunta de Galicia)

En realidade a porta da nosa escola está aberta case todo o
tempo, literal. Pero desta vez convidámos expresamente ás familias que están pensando en escolarizar as crianzas o vindeiro curso. Ou a quen queira coñecernos. Ofrecemos unha atmósfera amable e respectuosa coa infancia, un proxecto educativo comprometido socialmente e defensor do disfrute e coidado do medio natural, e unha proposta educativa baseada no coidado mutuo.

Nela conviven unha manchea de ciranzas de 3, 4 e 5 anos, medrando xuntas en ambiente colaborativo, aprendendo a coñecerse e a coñecer o mundo. e a ser parte del.

Venres 20 de Febreiro na Escola, previa inscrición por teléfono. Ese día as adultas teremos un tempo de calma e tención para falar do proxecto e coñecer a escola, se é de voso agrado, as crianzas virán posteriormente.

Vinde coñecernos!

leccion de física ou...silencio, se juega!

O menino observa interesado como a burbulla de auga dentro do nivel se despraza á dereita ou esquerda según el torce a madeira hacia un lado ou outro,  e nesa investigación empírica emprega un bo tempo. Qué podería aportar eu nese intre?...nada, bon, sí, moito, asegurarme de que o menino en cuestión se sinta seguro e libre, que sinta que non hai ningunha ameaza sobre o seu benestar, que abandone o modo alerta para pasar ao modo descubrimento e libere así todo o seu potencial intelectual, e floreza, brile, activetodos os seus recursos cognitivos ao servizo dodescubrimento que está a acontecer: A verticalidade.A mestra observa, saca foto e asegúrase de que teña todo o tempo qeu precise para o seu experimento.

A medio metro dél outro monta unha torre con pezas de madeira, o máis alta posible, claro, experimentndo o equilibrio/desequilibrio, coordinando desta vez os criterios de verticalidade, volume e peso. Dentro duns anos algun profe falaralle da fundamento físico do equilibrio dun obxecto según se a perpendicular do seu centro de gravidade pase ou non pola base de sustentación, e él non lembrará nada pero seguro seguro que unha das 100.000 millóns de neuronas vaise acender impulsada pola lembranza do

O neno que non quería vir ao cole ou... dubido, logo existo

O neno só ten 3 anos, sempre estivo con papá e mamá, case sempre con eles e con ninguén máis. É a súa primeira experiencia escolar, é a súa primeira experiencia de separación do núcleo familiar. Comezou en Outubro cun plan de adaptación bastante flexible dada a súa circunstancia. O proceso seguíu o seu curso natural e para finais de trimestre parecía contento. Pero chegaron as vacacións, e sobre todo, chegou o bebé.

E o neno di que non quería vir ao cole.

E o pai dubida, a él non lle importaba, todo o contrario, que o neno quedara en casa; para él a escola é un recurso máis de socialización que de conciliación. É feliz co seu fillo na casa.

O neno dí que non quere vir ao cole porque quere estar con mamá TODO o tempo. Soa razoable, non?

O pai dubida, sente que o cole beneficia ao seu fillo pero non lle gusta pensar que está sufrindo, (é o pranto  sinal inequívoca de sufrimento profundo?) non sabe qué facer, pide consello á

feliz 2026

Na Escola de Taboexa despedimos o 2025 co noso
clásico intercambio de postais.

A Escola de Taboexa é unha escola laica e aconfesional e fuxe de convencións relixiosas ou consumistas. Máis non podemos quedar ao marxe da nosa cultura, así pois, o intercambio de postais é o noso xeito de celebrar o Solsticio de Inverno. Outra volta máis ao Sol.

Non é fácil comprender o paso do tempo para un ser que só sabe  (sorte que teñen) vivir no presente. Pero é función da escola axudarlle a comprenderse a sí mesmo e o mundo en que vive, por tanto tamén o paso do tempo e a forma de medilo, inda que só

Apuntes de ciencia: motivación intrínseca/extínseca

A motivación é esa pulsión, activada pola emoción,  que empuxa ao ser humano a interesarse por algo, xa sexa de xeito manipulativo ou conceptual.

O estudante que non está motivado non aprenderá. Poderá, con moito esforzo e o consecuente desgaste psicolóxico e anímico, memorizar datos e, se acaso aprobar un exame, pero non aprenderá de xeito eficaz, non senso amplo, integral, útil para a realizción humana. Que é o que queremos non? ... non?

Existen varios tipos de motvación, o máis coñecido é o binomio intrínseca/extrinseca. Na motivación extrínseca, a conduta dase pola forza atractiva ou repulsiva hacia a

Apuntes de ciencia: Os sistemas motivacionais de aproximación /evitación

Pode que sexa un atrevemento tratar de teorizar sobre conceptos que non domino ben, e posiblemente meta a pata (case seguro, coma sempre) nalgunha das miñas aseveracións. Inda así insisto en transmitirvos as novas adquisicións intelectuis relacionadas coa miña profesión e cos vosos fillos/as, non só para a vosa información, senon támén porque, como a neurociencia xa desvelou, o mellor xeito de aprender algo non é nen escoitando, nen vendo, nen facendo, senon, explicándollo a outro; así que fago o esforzo de ordear contidos e esruturar o relato para eu aprender. Agradécense comentarios, matizacións, correcións etc...

Gústame ler e formarme na neurociencia porque aporta evidencia científica ás intuicións, crenzas e convicións que moitas voces

Topamos a Mouri, xa pode comezar o curso!

 Agora sí estamos todas. Podemos comezar a transitar unha nova aventura, faltan algunhas crianzas e ben qeu lle notamos a ausencia, pero Mouri segue con nós, tivemos que vir  buscala ao Coto Morgallón porque parece que non se enteraba de que o curso 2025/26 xa comezou! ou sí que o sabía pero non tiña ganas de abandonar o dolce far niente do veran. ou foi

A EEI TAboexa na Facultade de Educación de Ourense

A decana Isabel Mociño e a vicedecana Maribel Doval tiveron a ben escoitar o meu relato, conteilles como é que a EEI Taboexa en primeiro lugar observa escrupulosamente os criterios psicopedagoxicos de respeto e confianza hacia a infancia, respecto polas persoas vulnerabeis, polos diferentes niveis madurativos e polas necesidades propias da infancia como o xogo e o movemento, e confianza en que as crianzas QUEREN , e isto o demostran todos os días, APRENDER. Queren ser maiores esfórznase por ser competentes e complacernos, buscan noso recoñecemento e o gañan a pulso.

Pois seguindo o fío, aclarada a prioridade do aspecto

Escola da Rata

Eu sempre quixen traballar nunha Unitaria, non sei 
se polo romanticismo dos tempos antiguos (vistos dende o benestar de hoxendía),  máis embebidos de humanidade (presuntamente) e relacións cercanas ou porque sabía que precisaba bastante autonomía para desenvovler a escola que eu soñaba. Sexa como for  no ano 2014 cheguei a Taboexa chea de ilusión e topei aquí, moitas alfaias, a primeria, a lenda da Moura que me levou da man todos estes anos por máxicos camiños , e despois, unha manchea de familias que ampararon decididamente a miña proposta pedagóxica. Da man  dunha desas familias

os derradeiros días de curso...

....e despois do gran día da Procura do Tesouro da Moura coa raposa Raquel Queizás inda quedaba outra vivencia, que non por ser calmada é menos importante: os derradeiros días de curso.

Hai xa anos que me decatei do gran erro que era asignar o derradeiro día de curso para o evento de despedida (festival, festa, ertc...) . Eu ben vivín como as emocións do evento final chocaban coa emoción propia do derradeiro día e unhas non deixaban disfrutar das outras, interferíndose mutuamente.

Na procura do Tesouro da Moura de Taboexa

No día grande da Escola, nunha emoción apoteósica, inda faltando 10 días para rematar o curso, celebramos o colofón de tres anos de vivencias, (e é precisamente para eles este día, os outros só están practicando) a súa primeira experiencia escolar. Hoxe é a despedida dos que marchan para primaria, hoxe a Moura de Taboexa entrégalles a chave do futuro e a carta de despedida, é verdadeiramente emocionante, ata é emocionante estar a escribilo e a evocalo...

Pero comecemos polo principio. Temos un mapa da Cova da Moura, alí están (presuntamente) o Tesouro, Mouri e a merenda prometida. Sabemos que a Raposa é crucial para topar o camiño certo. A Raposa é Raquel Queizás, contadora de historias de profesión e raposa como identidade sentida; ela leva xa uns anos acompañándonos coas súas historias de galiñas, ourizos, lobos, todos animais do monte amistosos cómplices das nosas andanzas.

Mina, a avoa de David (David xa non é alumno pero lembrámolo ben) ven

Montescola 25

Fixémolo outro ano máis, e cada ano darei as
grazas,  por ter a enerxía para abordar este marabilloso e exixente proxecto, por ter a axuda que preciso e, sobre todo, porque todas as crianzas disfrutaron sen mancarse. Ou acaso ignoramos inxenuamente que a seguridade física das crianzas é unha das principais preocupacións dos mestres? O que pasa é que sabemos que é precisamente o espíritu explorador dos cachorros humanos o que os impele a medrar e ser máis competentes, e non nos  queda máis remedio que conxugar iso coa

o Museo de Pontevedra, a nosa casa

Porque a forza de ir todos os anos e de sentir o coidado e a atención esmerada dos seus profesionais, dende o persoal de  seguridade, as persoas de recepción, a responsable do departamento de didáctica, Paula Tilve, que desta volta non a vimos pero sentimos a súa simpatía, ata por suposto a nosa estupenda guía Sabela Santos, a forza de sentirnos cómodas alí, xa entramos con esa confianza que dá o saber que imos gañar coa visita, que sen saber qué e como nos van ensinar, vai ser  construtiva. E así foi,

sen emoción non hai aprendizaxe*

A emoción é a enerxía que move o mundo.
Sobre esta afirmación, que moitos de nós subscribiriamos de forma intuitiva, hoxe a neurociencia ofrece evidencia e explica algunhas claves dos seus procesos; que son as emocións, como xorden, que función teñen, como inflúen na aprendizaxe, como inflúen os demais nelas …

Xa sabemos que todo o que pensamos, facemos, dicimos e sentimos é o resultado do diálogo do cerebro co exterior, cos acontecementos externos ou internos. O que non sabiamos quizais, é que o motor daquela actividade é a emoción, que compartimos cos mámíferos esta circunstancia e que parte do seu procesamento é inconsciente.

Traballos Comunitarios na Fonte da Cabreira

Pra nós é a Fonte da Moura, vivímola así dende que a
gran Señora do Monte nos deixou mensaxes a primeira vez alá polo 2014, dende entón facemos nosos cada un dos seus recantos cheos de saúde e aventuras, semana tras semana aprendemos a disfrutar deste espazo e a recoñecer e valorar os seus engados, as pozas do liño a fonte que nos regala vida, as ovellas pastando, o bosque de salgueiros que convida a mil e unha aventuras....e xa chegando a fin de curos preparamos o proxeto Montescola co maior esmero, a maxia está servida, pois Mouri xa desapareceu, agora toca expedicións polos montes da Contorna para atopala, a ela e ao Tesouro da Moura, imaxinado entre promesas irresistibeis. E como centro de operacions: A Fonte da Moura, pero hai que adecentala pois a Nai Natura non deixa de medrar. A Comunidade de Montes desbrozou e tócanos a nos algúns detalles sinxelos: angazar, dar protección á madeira,

23 de abril día do libro

Comezamos o derradeiro trimestre celebrando os libros, eses que nos fan rir e chorar, aprender e comprender,  esquecer e lembrar, viaxar hacia afora e hacia adentro..., é por iso que amamos os libros e coidamos a aprendizaxe das primeiras letras como ouro en pano, pois do coidado con que se traten estes primeiros esforzos e descubertas, dependerá en parte o goze e aproveitamento de tantas lecturas que a rapazada ten por diante. Feliz día do Libro! Grazas á Comunidade de Montes e ás Veciñas que se achegaron a pasar un rato con  nós. E á cantina de Geni, porsuposto que nos adozou a boca co seu sabedeiro biscoito. Podedes pasar a recoller o voso

As crianzas son antifráxiles

Cando sopla o vento torce a árbore, isto tira das raices do lado de barlovento e comprime a madeira do tronco do lado oposto provocando que o sistema radicular se expanda para procurar unha anclaxe mais firme alí onde se precisa, ao tempo que  as células da madeira comprimida cambian a súa estrutura para facerse máis fortes e firmes.

A árbore é antifráxil, non é que sexa robusta e ature o vento sen quebrar, é que precisamente NECESITA o vento para facerse forte!.

Orgullo de Unitarias 2/3

Gran éxito do encontro “Orgullo de Unitarias”:
Reflexión académica e comunitaria sobre o valor da escola unitaria rural.

 A escola unitaria de Taboexa (As Neves) foi escenario este sábado do atopo “Orgullo de Unitarias”, unha xornada de análise e visibilización do valor das escolas unitarias rurais no sistema educativo actual. O evento, organizado polas

Paisaxes sonoras con Anne Lepere

Xa hai semanas que nos visitou Anne Lepere  https://www.annelepere.net. Xunto con Marion acompañounos nunha das nosas algareiras saídas na procura de Mouri que, como adoita facer cando se enfurruña, ou se aburre, ou ten morriña da nai ou do monte, fuxe da escola nunha alegre invitación ao paseo. Ese día percorrimos os camiños da aba sur de Sanomedio pero, malia que descubrimos algunhas pistas, non logramos traer de volta a Mouri, pero o que sí trouxemos con nós, foi 

os misterios da motivación

Ao principio dixo que sí, que quería facer o crebacabezas, pero cando víu as pezas todas desordeadas enriba da mesa unhas encima das outras, eu dinlle a instrución (moi común en xogos de pezas, dominós, etc) de por todas as pezas boca-arriba (a planificación, sistema, e orde na execución dunha tarea precisa dun maior desenvolvemento da corteza prefrontal). Daquela debilitouse o seu convencemento, pero  nese intre sostiven a situación aportando a firmeza que faltaba, así que, confiando

Portas abertas 2025/2026

A Escola Infantil de Taboexa (centro público dependente da Xunta de Galicia) comprácese en anunciar a xornada de Portas Abertas que se celerará o día xoves 20 de febreiro pola tarde. 

Teremos oportunidade, nunha conversa clamada e honesta,  de explicar o Proxecto Educativo, as metodoloxías empregadas e o noso día a día, así como de dar resposta, dentro das nosas posibilidades, ás vosas dúbidas e inquedanzas. 

Para confirmar asistencia e tratar de acordar a hora entre todas as persoas interesadas contactade ao 618849998 ou eei.taboexa@edu.xunta.es.

Neste vídeo podes coñecernos un pouco máis: vídeo do cole 

A 2 km da saída 287 da A 52   ubicación da escola

Orgullo de Unitarias 1/3

A Escola da Rata, en Taboexa, que vén albergando crianzas da aldea dende os anos 50, convídavos a un encontro ao redor do feito das Escolas Unitarias que, con raices no pasado, son hoxe a vangarda da Educación Infantil ofrecendo unha escola cercana e integrada na comunidade.  

No mesmo contarase con distintos axentes educativos,  dende a Universidade de Santiago de Compostela ata as Escolas de Taboexa e Rubiós e o CRA Antía Cal (Gondomar), entre outras.

 Tamén se contará con representación da Comunidade de Montes de Taboexa e do Concello de As Neves.

 Sería moi grato contar coa participación da veciñanza e de todas as persoas interesadas no mundo da educación de

Aprendizaxe baseado na contorna, escola comunitaria...Orgullo de Unitarias

Non sabía que tiña nome a escola a que eu aspiraba: Unha
escola que traspasara os muros do edificio e se infiltrara no medio natural e social como punto de partida e de destino das aprendizaxes.

Aprendemos a través dos elementos da contorna para voltar a eles co ánimo de mellorar, de construir, sí, dende o noso terruño, un mundo mellor, ese é o noso cometido.

Especialmente a educación sostida con fondos públicos. A sociedade no seu conxunto, cada quen según a súa capacidade ofrece ás crianzas e mocidade según a necesidade, as ferramentas para ser quen de xestionar a súa vida eficazmente: o sostén económico, a realización persoal e, a modo de devolución do recibido, unha aportación á sociedade que faga desta un ecosistema tendente a que todas as persoas teñan as súas necesidades vitais cubertas e as desigualdades sexan

feliz 2025!

O noso xeito (un deles) de felicitarnos o fin de ano en Taboexa consiste, despois de adornar discretamente con algúns detalles ornamentais (a nai de Xián axudounos a facer coroas de Nadal), en  preparar postais de Aninovo, pequenos e sinxelos traballos plásticos e envialas ás casas dos compañeiros e compañeiras. Así,  durante as vacacións recibirán  unha mensaxe de agarimo e aromará un sorriso nos agraciados/as. Amáis do alumnado da Escola, unhas 20 persoas recibirán as nosas postais: O equipo de bombeiros do helicóptero que visitamos en Outubro, a nosa querida amiga Raposa e contacontos Raquel Queizás, o noso amigo por sempre o mago Marco, o Centro Cultural de Taboexa, a Escola de Rubiós, a médica e enfermeira do Centro de Saúde de As Neves, A Casa Uma o Centro de Día, as profes especialistas,  o CEIP ... e outras persoas a quen queremos obsequiar. 

A nai de Xurxo realiza un pequeno obradoiro de papel reciclado, o pai de Rosalía un de esgrafiado e aplicando a creatividade e técnicas adaptadas ás súas idades elaboramos as nosas humildes obras de arte. Cada quen elixe a quén mandará a súa postal. Escribimos nos sobres os nomes das crianzas, Planificamos as acción. A carteira préstase a dedicarnos uns minutos do seu prezado tempo para que as crianzas vivencien o feito real (grazas, carteira). Esta é a nosa principal actividade de fin de trimestre, é ilusionante e cumpre obxectivos escolares, saímos da nosa aula e participamos no mundo real. E o derradeiro día de trimestre , con axuda da nai de Baia e Artai, preparamos un deliciosa crema de cabaza inspirados no conto que tanto nos gusta, pomos a mesa e convidamos a todas as familias ao picnic. Sempre tratando de buscar sentido ás nosas actividades e lanzar vínculos co mundo tra-los muros da escola. Feliz 2025 a toda a comunidade!

qué foi antes o ovo ou a galiña: filosofía miúda

Quén dixo que a filosofía era competencia exclusiva de sesudos, adultos e académicos cerebros? Aqui neste recuncho do mundo as crianzas fanse preguntas e procuran respostas, e aprenden a aceptar que non todas as respostas están ao noso alcance pero que mesmo así, o exercicio de preguntrse non debe rematar núnca.

Mirando o libro dos opostos libérase a mítica pregunta da galiña e ovo e eu percibo as ondas cerebrais de mais de unha disparándose aloucadamente na cavidade craneal, o sinto no seu ollar, é un segundo no que todo se suspende, o que daría unha profe por apresar esa sensación de "tocar

ir apañar mandarinas a casa de Seixo ou unha lección de perseverancia

Fíxonos moita ilusión a todas, ás 11 chegou o pai de Seixo disposto a acompañar a comitiva colleiteira.  O percorrido foi rico en estímulos (que non sobreestímulos) e ensinanzas: camiñar pola beira naquelas vías por onde hai tráfico e ir máis libres polos camiños e corredoiras... casas abandonadas, pero quén demonios abandonou esta casa que deu tanto traballo construíla?, preguntaba indignada a profesora deixando así nas crianzas unha mensaxe subliminal algo difusa ou moi concreta, non sabemos pero lánzase ao ar igual, cada que que aproveite aquilo para o que está preparado/a... unha píntega no medio do asfalto, inchada, atropelada?

magosto ou a celebración do outono

O magosto é unha celebración tradicional galega, é un momento de celebrar a comunidade, dar a benvida ao inverno e, de paso disfrutar do froito de outono por excelencia, a nosa castaña. Na Escola de Taboexa o magosto tamén é o noso primeiro pic-nic. Despois, ao longo do curso faremos 3 máis: os derradeiros días de cada trimestre. Así unha manchea de adultas xuntámonos e disfrutamos a nosa compaña e o que nos une, a dedicación polo alumnado de Taboexa.

Comezamos pola mañá facendo un obradoiro de baleirado de cabazas, unha experiencia sensorial divertida e noxenta ao mesmo tempo, puro morbo. Neste evento, o magosto e algúns conceptos relacionados co día de defuntos mestúranse nunha

a sofisticada complexidade de abotoar o mandilón

Algúnha neuróloga na sala? alguén que nos revele a cantidade de coordinacións neuronais e musculares precisas para rematar con éxito tal fazaña?, alguén cunha lupa de mil aumentos e cunha gran paciencia que observe amorosamente o esforzo que require?

O meniño quere pintar, e está ben que pinte, faltaría máis, pero a profesora pensa no exercicio de psicomotricidade que supón o feito de abotoar o mandilóns, así que, claro que sí, podes pintar, máis, sabes que tes que por o mandilón, e, o que para él é unha peaxe cara o seu obxectivo, para a profe é o